آیا تا کنون اندیشیده اید که اگر قرار باشد به محاسبه فضای انبارش مورد نیاز برای انبار کردن یک یا چند قلم کالا در سازمان اقدام نمایید نقطه شروع محاسبات شما و نقشه راه رسیدن به پاسخ بهینه چگونه خواهد بود .
در این مقاله به بررسی یک نمونه عملی انجام شده واقعی در محاسبه فضای انبارش یک ماده شیمیایی برای یک پلنت تصفیه آب صنعتی خواهیم پرداخت .
نقشه راه جهت محاسبه میزان فضا، استخراج طرح قفسه بندی به صورت زیر است :
- در ابتدا خواص شیمیایی SMBS جهت تعیین الزامات نگهداری و قابلیت هم مکانی انبارش با مواد دیگر بررسی می شود
- سپس جهت اطلاع از سطوح مقداری موجودی در هر زمان ، پارامتر های موجودی ROP و Max و SS و Q* برآورد خواهند گردید
- محل استفاده ماده در کارخانه به منظور بررسی نزدیک ترین محل های انبارش موجودی بررسی می شود
- نوع قفسه بندی و روش حمل متناسب با واحد کالا ( مثلاً کیسه ای یا پالت یا … ) در تحویل و تحول ها بررسی می شود
- تناسب میزان فضای در دسترس محل موجود انبار ( در صورت وجود ) ، با میزان موجودی در مدل برآورد شده سنجیده می شود
- روش و سبک سفارش گذاری برای کالا تعیین می گردد ( تا مدل با برنامه ریزی و متناسب با محاسبات عمل کند )
- طرح / طرح های قفسه بندی پیش فرض پیشنهاد ، تصویب و اجرا می گردند
قبل از هر چیز بررسی ویژگی های ماده شیمیایی و الزامات فضای نگهداری آن :
- در بررسی واکنش پذیری، تداخل با اسیدها و اکسید کننده ها ، تولید گاز سمی می کند . باید اجتناب از مجاروت رعایت شود .
- غبارات این ماده محرک سیستم تنفسی ، بینایی و پوست است . انبار باید تهویه مناسب داشته و بسته بندی رعایت شود .
- استفاده از وسایل حفاظت فردی حین تخلیه ، بارگیری و جابجایی الزامی است .
- ماده سمی است در نتیجه باید از ورود آن به سیستم فاضلاب عمومی ممانعت به عمل آید .
- حساسیت به دمای نگهداری در انبار بین 40–15 درجه سانتیگراد را دارد .
- آسیب پذیر در برابر رطوبت و نور خورشید است ، نتیجتاً انبار این مواد باید مسقف و پوشیده باشد .
بررسی محل مصرف ماده شیمیایی :
محل استفاده ماده شیمیایی مذکور ساختمانی به CB2 ( ساختمان مشخص شده با فلش های سبز رنگ ) می باشد . نزدیک ترین مکان های انبارش در دسترس جهت انبارش ماده شیمیایی مذکور در حال حاضر ساختمان های 34 و 35 و 36 ( ساختمان های قبل از فلش های سبز رنگ ) می باشند .
پیش فرض های طرح محاسباتی :
- بسته بندی پیش فرض این اقلام در ارسال ها و دریافت ها کیسه پلاستیکی با وزن 20 کیلوگرم می باشد .
- کلیه محاسبات مقادیر بر پایه تولید روزانه 220,000 m^3 آب تصفیه تهیه شده است .
- تعداد روزهای تولیدی در سال 350 روز در نظر گرفته شده است .
- زمان تدارک LT کالای فوق 20 روز و انحراف از معیار محتمل تحویل آنها از نظر زمانی 5 روزه اعلام شده است .
- مبنای استخراج اطلاعات مصرف ، از مقایسه میزان مصرف ماده جهت تولید 1 m^3 آب بدست آمده است .
مشاهده مقدار مصرف استاندارد و محاسبه مصرف روزانه و سالیانه ( دوره ایی ) D :
Daily use ( Dd ) = Standard use x 220,000 m3
Yearly use ( Dy ) = Daily use x 350
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
مصرف برای تولید
هر متر مکعب آب تصفیه -kg |
میزان مصرفی روزانه
Dd kg |
روزهای
تولیدی |
میزان مصرف سالیانه
Dy kg |
| 1 | SMBS | 0.01 | 2,200 | 3502000 | 770,000 |
محاسبه نقطه سفارش :
OP = Dd x LT
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
میزان مصرفی روزانه
Dd kg |
زمان سفارش
LT روز |
نقطه سفارش
OP kg |
نقطه سفارش
OP Bag-20 kg |
| 1 | SMBS | 2,200 | 20 | 44,000 | 2,200 |
محاسبه موجودی اطمینانی SS یا RS :
SS or RS = (S) x Dd
S = انحراف از معیار تحویل زمانی برای نمونه = 5days
| دیف | عنوان ماده
شیمیایی |
میزان مصرفی روزانه
Dd kg |
انحراف معیار زمانی
S روز |
میزان ذخیره اطمینانی
SS kg |
نقطه سفارش
SS Bag-20 kg |
| 1 | SMBS | 2,200 | 5 | 11,000 | 550 |
محاسبه نقطه سفارش گذاری مجدد ROL :
با توجه به اینکه داشتن موجودی اطمینانی برای تامین این اقلام ، از الزامات مدل موجودی ما می باشد . نقطه سفارش گذاری مجدد موجودی ما یعنی سطحی از موجودی که درآن نقطه در مدل موجودی اقدام به صدور درخواست خرید خواهیم کرد ، برابر با حاصلجمع مقدار ذخیره احتیاطی + نقطه سفارش محاسبه شده می باشد .
ROL = D x LT + SS or OP+SS
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
نقطه سفارش
OP kg |
میزان ذخیره اطمینانی
SS kg |
نقطه سفارش مجدد
ROL kg |
نقطه سفارش مجدد
ROL Bag-20 kg |
| 1 | SMBS | 44,000 | 11,000 | 55,000 | 2,750 |
محاسبه میزان سفارش اقتصادی Q* :
فرمول محاسبه میزان سفارش اقتصادی بر اساس مدل EOQ به صورت زیر می باشد .
Q* = فرمول 2DS/H√
D = میزان تقاضای سالیانه
S = هزینه یکبار سفارش دهی
H = هزینه نگهداری یک واحد موجودی
جهت محاسبه مقدار Q* ( سفارش اقتصادی ) ابتدا باید هزینه های مربوط به H و S را محاسبه کنیم .
1-محاسبه هزینه سفارش دهی Ordering cost :
به منظور محاسبه هزینه سفارش دهی ، خالص هزینه حمل ، هزینه بارگیری و تخلیه ، هزینه کار نیروی انسانی محاسبه می شوند و در نهایت با یکدیگر جمع خواهند شد .
وزن کل محموله برابر قبض باسکول مبدا و رسید ورود به انبار 20,080 کیلوگرم به صورت ناخالص و 20,000 کیلوگرم خالص می باشد .
به جهت محاسبه صحیح هزینه سفارش ، دهی درصدی از سهم هزینه حمل ، بابت عملیاتی مانند تخلیه در محل کارخانه ( کار لیفتراک ) ، چیدمان در انبار ، کار نیروی انسانی درگیر در واحد انبار و تدارکات در یکبار سفارش و … لحاظ می گردد . این هزینه بر اساس مقایسه حقوق پایه یکنفر در انبار و تدارکات برای یک سفارش گذاری و تخلیه یک محموله ( هر کدام 1 یکروز کاری برای هر واحد ) و همچنین هزینه تخلیه محموله با لیفتراک 3.5 تنی تقریبا تا 15 % هزینه حمل فعلی می شود .
هزینه سفارش ( S ) = هزینه حمل carrying cost + سایر هزینه های خرید other ordering cost
هزینه حمل یکبار = 10,300,000 تومان
سایر هزینه های خرید 15% = 1,545,000 تومان
هزینه سفارش ( S ) = 11,845,000 تومان
2-محاسبه هزینه نگهداری Holding cost :
به منظور محاسبه هزینه انبارش درون سازمان ، موارد بسیاری از جمله انواع هزینه های نگهداری از انبار ، هزینه استهلاک سرمایه گذاری در انبار طی زمان ، انواع بیمه ها ، هزینه نیروی انسانی همان انبار جهت انجام امور جاری ، ضایعات موجودی در طی مراحل مختلف انبارش ، هزینه های جابجایی مواد طی مراحل انبارش و مصرف و … باید محاسبه گردد . این مقدار برابر 26% ارزش پولی موجودی به صورت پیش فرض در نگهداری داخلی برآورد گردیده است که پس از اتمام محاسبات و برآورد نتایج قابلیت بروز رسانی و تصحیح را ، در صورت نیاز خواهد داشت .
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
فی واحد هر کیلوگرم – تومان | هزینه نگهداری واحد کالا
H با ضریب 26% – تومان |
| 1 | SMBS | 12,500 | 3,250 |
جدول محاسبه میزان سفارش اقتصادی :
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
میزان مصرف سالیانه
Dy kg |
هزینه یکبار سفارش
S تومان |
هزینه یک واحد نگهداری
H تومان |
مقدار سفارش اقتصادی
Q* kg |
| 1 | SMBS | 770,000 | 11,845,000 | 3,250 | 74,918 |
نکته : با در نظر گرفتن مصرف روزانه 2,200 kg جهت تولید 220,000 m^3 آب تصفیه در روز ، برای مصرف 34 روز کفایت می کند .
جدول خلاصه مقایسه ایی پارامترهای کنترل موجودی-کیلوگرم :
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
حداقل موجودی
SS |
نقطه سفارش
OP |
نقطه سفارش مجدد
ROL |
میزان سفارش
Q* |
حداکثر موجودی
Max I |
| 1 | SMBS | 11,000 | 44,000 | 55,000 | 74,918 | 85,918 |
نکته : سطح حداکثر موجودی Max I در بالاترین نقطه مجموع نقطه SS + سطح سفارش اقتصادی Q* است
جدول خلاصه مقایسه ایی پارامترهای کنترل موجودی- Bag 20 kg:
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
حداقل موجودی
SS |
نقطه سفارش
OP |
نقطه سفارش مجدد
ROL |
میزان سفارش
Q* |
حداکثر موجودی
Max I |
| 1 | SMBS | 550 | 2,200 | 2,750 | ≈3,746 | ≈4,296 |
نکته : سطح حداکثر موجودی Max I در بالاترین نقطه مجموع نقطه SS + سطح سفارش اقتصادی Q* است
تسطیح مدل موجودی :
به دلیل اینکه در شرایط واقعی محدودیت های زیر وجود دارد :
1-تمامی مقدار سفارش اقتصادی Q* به صورت یکجا تحویل انبار نمی شود
2-اوزان هر محموله و در مجموع کل میزان سفارش Q* باید متناسب با مقادیر بارگیر و بسته بندی حمل کالا باشد
مدل موجودی به صورت زیر تصحیح می شود :
نکته : به منظور مشخص شدن روند تصحیح ، ترتیب اعدادی که مبنای محاسبه قرار گرفته اند در جدول مشخص شده است
| ردیف | عنوان ماده
شیمیایی |
حداقل موجودی
SS تصحیح شده – 2 |
نقطه سفارش
OP |
نقطه سفارش مجدد
ROL تصحیح شده -3 |
میزان سفارش
Q* تصحیح شده – 1 |
حداکثر موجودی
Max I تصحیح شده – 4 |
| 1 | SMBS | 5,920 kg
296 کیسه 20 kg |
44,000 kg
2,200 کیسه 20 kg |
49,920 kg
2,496 کیسه 20 kg |
80,000 kg
4,000 کیسه 20 kg 4 سفارش 20 تنی |
85,920 kg
4,296 کیسه 20 kg |
نکته : مدت زمان تامین 80,000 kg سفارش اقتصادی تا 10 روز در نظر گرفته شده است . فواصل محموله ها 2.5 روز می باشد .
بررسی فضاهای انبارش در دسترس :
پس از بررسی در طرح سایت پلان کارخانه و مطالعه فضاهای در دسترس برای تخصیص ، که با الزامات نگهداری موجودی و ماتریس فضایی جابجایی از لحاظ نزدیکی مطابقت داشته باشد ، ساختمان های 34 و 35 و 36 می توانند انتخاب شوند . انبار 34 و 36 عریض تر از انبار 35 ( وسطی ) می باشند ، ولی یکی از آنها به منظور انبارش اقلام برند METITO ( یک ماده شیمیایی دیگر ) قبلا در طرح انبارش دیگری رزرو شده است . بدین منظور جهت انتخاب یکی از دو ساختمان باقیمانده ( انبار وسط با عرض کمتر و یکی از انبارهای اولی یا آخری ) به بررسی فضای مورد نیاز انبارش برای انبار نمودن SMBS خواهیم پرداخت .
مشخصات بسته بندی :
نوع بسته بندی اصلی : کیسه وزن : 20 kg ابعاد : 40 * 66 * 9 cm
نوع بسته بندی فرعی : پالت چوبی وزن : 10 kg ابعاد : 120 * 120 cm
تعداد کیسه بر روی پالت : 50 عدد
وزن ناخالص پالت : 1,004 kg
ابعاد واحد بسته بندی پالت : 120 * 120 * 110 cm
میزان فضای مورد نیاز برای انبارش 80 پالت باید در نظر گرفته شود . هر پالت به وزن تقریبی 1 تن می باشد .
به دلیل عدم امکان ارسال همیشگی بار بر روی پالت از سمت فروشنده ، میتوان بار را در سازمان به واحد بار باکس پالت نیز تبدیل نمود . این کار ریسک آسیب به بسته بندی و آلودگی محیطی حین انبارش و نگهداری و ریزش کیسه ها در انبارش از روی پالت ها را کاهش می دهد .
همچنین به میزان بسیار بالایی فضای انبارش را بهینه می کند . در این روش به تعداد 80 باکس پالت به ابعاد کف 110 * 100 cm و به ارتفاع 110 سانتیمتر نیاز خواهد بود . سهولت حمل به محل مصرف نیز یکی دیگر از ویژگی های این طرح می باشد .
در صورت انتخاب قفسه بندی خود راهرو با الزام تسمه کشی بار بر روی پالت بمنظور جلوگیری از ریسک ریزش حین انبارش طرح تقسیم فضایی به صورت شماتیک زیر خواهد بود . با ابعاد پالت های فعلی امکان انبارش 112 پالت یک تنی ، یعنی مقداری در حدود 30 تن بالاتر از حداکثر موجودی محاسبه شده در این انبار وجود دارد .
با استفاده از باکس پالت نیز به همین میزان موجودی می توان در این انبار ذخیره نمود . اما استفاده از باکس پالت در صورت خرید از تامین کننده دیگر با شکل بسته بندی دیگری بغیر از پالت یا کیسه ، دارای انعطاف پذیری بیشتری است . حال آنکه الزام استفاده از قفسه خود راهرو تشکیل واحد بار پالتی است .
لازم به ذکر است در صورت استفاده از باکس پالت باید تمهیداتی جهت تشکیل واحد بار در هنگام ورود به انبار و کارخانه در نظر گرفته شود . این موضوع به مرور زمان به دلیل مصرف بالای این ماده میتواند هدر دهنده نیروی انسانی و زمان در دسترس درون سازمان باشد .
با تشکر ارسلان ایزدپناه شیرازی
ادمین وب سایت انباریها
عالی بود!
ممنونم